Άρθρα

Δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα “Huffingtonpost.gr”

Οι δημοτικές εκλογές στην Αλβανία  έχουν προκηρυχθεί για τον Ιούνιο. Αποτελούν υπαρξιακό  ορόσημο  για την Ελληνική Εθνική Μειονότητα  την μόνη εκτός συνόρων μας συμπαγή Μειονότητα. Δυστυχώς παρά τους Νόμους  η Αλβανία  και  επί των ημερών του σοσιαλιστή Πρωθυπουργού Έντι  Ράμα συνεχίζει  την πρακτική των Ενβέρ Χότζα και Ραμίζ Αλία. Δεν αναγνωρίζει τον αυτόχθονα Eλληνισμό της Χειμάρρας ως Εθνική Μειονότητα. Εντεύθεν των συνόρων, στην Ελλάδα, η διαχρονική έλλειψη  συνέχειας και συνεννόησης είναι το βασικό  κοινό χαρακτηριστικό της πολιτικής μας. Δυστυχώς. Την  πρωτοβουλία των κινήσεων  δείχνει να διατηρεί  η Αλβανία.

Η ευμετάβλητη και προσωποπαγούς χαρακτήρα πολιτική της Κυβέρνησης δοκιμάζεται καθημερινά  από τις  προμελετημένες κινήσεις των κυβερνητών των Τιράνων και προσωπικά από  τον Πρωθυπουργό κ. Έντι Ράμα . Η κατευναστική  συμπεριφορά μας έχει τα αντίστροφα του επιδιωκομένου αποτελέσματα.

Σήμερα, ειδικότερα, τα  Τίρανα  δείχνουν ότι το περί πρόσθετης αξιοπιστίας μας διήγημα των Πρεσπών δεν έχει φθάσει  στον Πρωθυπουργό της Αλβανίας.

Η Αθήνα  δείχνει ότι πάσχει από ατελή γνώση και  κακή εκτίμηση των προθέσεων των Τιράνων.Σήμερα όπως και χθες. Αντί  έγκαιρης διάγνωσης και πρόβλεψης  η   κυβέρνηση  μας προτιμά  απλά να αντιδρά ή να δρα εκ των υστέρων. Η γνωστή μας Απόφαση της κυβέρνησης των Τιράνων για την απαλλοτρίωση/καταπάτηση των ελληνικών περιουσιών στην Χειμάρρα  δημοσιοποιήθηκε μερικές μόνο μέρες μετά την συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών της  Ελλάδος και της Αλβανίας στις Βρυξέλλες. Είτε  δεν καταλάβαμε τι μας έλεγαν ή απέκρυψαν  την πρόθεσή τους. Άρα;

Οι επικείμενες  δημοτικές εκλογές σε μεγάλο βαθμό θα κρίνουν οριστικά ίσως την δυνατότητα αυτόνομης παρουσίας της Ελληνικής  Εθνικής  Μειονότητας  στις εκλογές και τη πολιτική σκηνή των Τιράνων. Η Αθήνα αντί να λάβει συγκεκριμένες αποφάσεις  για την ενίσχυση της «ΟΜΟΝΟΙΑΣ» και του Κόμματος της Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ( ΚΕΑΔ) -που αυθεντικά και αποκλειστικά εξακολουθεί να εκφράζει την Ελληνική Εθνική Μειονότητα –  προκρίνει ως πολιτικά συμφέρουσα και προφανώς ιδεολογικά αρμόζουσα  την πολιτική των «ίσων αποστάσεων ». 

Λυπούμαι ειλικρινά, δυσκολεύομαι να την  υιοθετήσω σαν εκδοχή, αλλά δεν έχω άλλη λογική εξήγηση και ερμηνεία. Φαίνεται  ότι  για κάποιους η αυθεντική πολιτική έκφραση  της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας  είναι  «βάρος». Ζυγίζουν  το ίδιο το ιστορικό ΚΕΑΔ και τους  διασπαστές της Μειονότητας. Οι  τακτικοί συνομιλητές του δείχνουν  να βάζουν στο ίδιο καλάθι αυτούς (ΚΕΑΔ)  που καταψηφίζουν στο Αλβανικό Κοινοβούλιο  Νόμους και Αποφάσεις  που στρέφονται κατά των συμφερόντων της Ελλάδος και της ίδιας  της Μειονότητας, με αυτούς που τους υπερψηφίζουν. Εκεί  ακριβώς διαπιστώνεται και επιβεβαιώνεται η διαφορά συνέπειας. Όποιος αμφιβάλλει δεν έχει παρά να συμβουλευθεί τον πίνακα όλων των κρισίμων για τα Εθνικά μας Συμφέροντα ψηφοφοριών.

Οι μέρες που έρχονται είναι οι πλέον κρίσιμες  για την Ελληνική Μειονότητα. Οι επιλογές μας είναι μετρημένες. Αν και  πολλές  διατηρώ αμφιβολίες, εύχομαι τη φορά αυτή τουλάχιστον να είναι οι σωστές.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Η Καθημερινή“, 17/03/2019

«Να αγαπάς την ευθύνη…
να λες Εγώ… Εγώ μονάχος μου
θα σώσω τον κόσμο. Αν χαθεί…
Εγώ θα φταίω!»
Νίκος Καζαντζάκης, Ασκητική

Πατριωτισμός; Δεν έχω ακριβή ορισμό να τον περιγράψω. Αποτυπώνω τις σκέψεις μου όπως μου βγαίνουν. Λέξεις αυθόρμητες, μα γεμάτες θέλω να πιστεύω. Να πώς θα ήθελα να τον αναγνωρίσω και να τον χαιρετίσω: Η ανάληψη της ευθύνης για εκεί που κατεβήκαμε και για εκεί που θέλουμε να πάμε. Η πρόταξη του συλλογικού συμφέροντος αντί του προσωπικού, του κομματικού. Δημοκρατία των ίσων ευκαιριών στην Παιδεία, στην Υγεία, στην εργασία, στη ζωή. Δημοκρατία των ίσων ευκαιριών απέναντι στη Δικαιοσύνη, απέναντι στον νόμο και στις συνέπειές του, στην εφαρμογή του. Δημοκρατία των αρίστων και όχι των αρεστών και των κολλητών. Πιστεύει κανείς σήμερα ότι αυτή τη δημοκρατία την έχουμε ή ότι έστω θα την κατακτήσουμε; Continue reading

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “ΕΣΤΙΑ“, 18/03/2019

Καθημερινά το διαπιστώνουμε. Δεν αρκούν ούτε οι συναντήσεις κορυφής, ούτε οι συναντήσεις των υπουργών εξωτερικών και άμυνας για  κατευνασμό  της γειτονικής  και «συμμάχου» στο ΝΑΤΟ  Τουρκίας .

Οι διαδοχικές κυβερνήσεις μας παρά τις ουσιαστικές ενίοτε διαφοροποιήσεις έχουν ακολουθήσει  την  πολιτική των ανοικτών διαύλων  με την Άγκυρα. Σταθερή πολιτική δηλαδή συνεννόησης,  συνεργασίας και διαλόγου -στην βάση του διεθνούς δικαίου και του Ευρωπαϊκού κεκτημένου –  με την Τουρκία. Η Ελλάδα προτάσσει το διεθνές δίκαιο. Η Τουρκία συστηματικά  προκρίνει  την στρατιωτική ισχύ ,την απειλή πολέμου και καθημερινές στρατιωτικές αεροναυτικές επιχειρήσεις. Στοχεύει να μας πείσει ότι είμαστε ο «αδύναμος και φοβισμένος γείτονας».   Ως  αναπόφευκτη σχεδόν επιλογή μας , εφαρμόζουμε  ως «δόγμα»   την  πολιτική της «υπομονής και επιμονής». Κάποιοι  την  ονομάζουν «στρατηγική  υπομονή και ψυχραιμία».   Continue reading

Δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα XRONOS.GR, 02/03/2019

Δεν δόθηκε η προσοχή που έπρεπε σε δήλωση που είχε κάνει προ καιρού ο τότε Α/ΓΕΕΘΑ και νυν υπουργός Εθνικής Άμυνας Ναύαρχος κύριος Αποστολάκης ότι σε περίπτωση σύγκρουσης θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι «θα είμαστε μόνοι μας» (23 Δεκεμβρίου 2018). Στο βιβλίο μου «Η Νέα Τουρκία κι Εμείς» σημειώνω επίσης τα εξής: «ισχυρίζομαι ότι σε αυτή τη φάση αυτή των διεθνών σχέσεων, ανισορροπιών, απορρύθμισης συμφερόντων και επαναδιάταξης συμμαχιών, πρέπει επιτέλους να μπορέσουμε να σταθούμε όρθιοι μόνοι μας». Άρα ως προς το σημείο αυτό, θεωρώ ως ορθή την δημόσια θέση που είχε εκφράσει ο πρώην Α/ΓΕΕΘΑ. Continue reading

Δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα Hellas Journal, 21/09/2019

Μετά την κύρωση  της Συμφωνίας των Πρεσπών και του Πρωτοκόλλου Προσχώρησης της Βόρειας Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ βαίνουμε σε μια νέα φάση την οποία αποκαλώ το Μετα-Μακεδονικό ζήτημα . Continue reading

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ”, 20/02/2019

Είχα την τιμή να εργαστώ για την (τότε) Ευρωπαϊκή Κοινότητα, για το ευρωπαϊκό όραμα και τα ιδανικά, ήδη από το 1970. Για την ακρίβεια στο Κέντρο Πληροφόρησης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στην Αθήνα (1970-1972). Κατά τη διάρκεια της χούντας, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί υπερασπίστηκαν τους καταπιεσμένους από τη χούντα Ελληνες. Είμαι περήφανος που καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μου ασχολήθηκα ενεργά για την προώθηση του οράματος της Ευρώπης.

Θα ήταν δίκαιο να πούμε ότι τόσο από πολιτική όσο και από θεσμική άποψη, η είσοδος της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ενωση άνοιξε τον δρόμο για περαιτέρω διευρύνσεις και εντάξεις.
Σήμερα ακόμη πολλοί εξακολουθούν να νιώθουν ενοχλημένοι με την «προκατάληψη» που χρωμάτισε ορισμένα σχόλια και δηλώσεις αναφορικά με τον Ευρωπαϊκό Νότο.

Εν πάση περιπτώσει, υπήρξα μάρτυρας αυτών των προκαταλήψεων, ακόμη και στο επίπεδο των θεσμών, στην περίοδο που η Ελλάδα υπέβαλε αίτηση για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Η Ελλάδα έγινε το πρώτος μέλος που προερχόταν από την περιφέρεια. Μας θεωρούσαν «διαφορετικούς».

Η έννοια της «Ευρώπης των δύο ταχυτήτων» δημιουργήθηκε και προτάθηκε μάλιστα δημοσίως ήδη από το 1977-79, κατά τη διάρκεια της ενταξιακής διαδικασίας για την Ελλάδα. Θυμάμαι ακόμη τους Γκαστόν Θόρν και Λέο Τίντεμανς να αναπτύσσουν την ιδέα.

Η προσωπική μου εκδοχή για τη συνεχιζόμενη βαθιά ευρωπαϊκή κρίση, για να μην χρησιμοποιήσω τον όρο «πανωλεθρία» είναι ότι πρόκειται για μια κρίση ευρεία, διχαστική και βαθιά ριζωμένη. Είναι τόσο πολιτική, όσο και θεσμική. Αφορά περισσότερο στις ευρωπαϊκές αξίες και λιγότερο στο ευρώ ή στην οικονομική σύγκλιση και δημοσιονομική πειθαρχία.

Εχουμε συνειδητοποιήσει ότι η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση δεν φέρνει την τελειότητα και τη «λύτρωση». Απεναντίας, απέχουμε πολύ από την τελειότητα. Η παρατήρηση δεν περιορίζεται αποκλειστικά σε μία χώρα, αλλά θα μπορούσε να χαρακτηρίσει πολλά από τα κράτη-μέλη της Ενωσης, συμπεριλαμβανομένων των πυλώνων της δηλαδή τη Γερμανία και τη Γαλλία.

Δεν πρόκειται για αποτυχία της οικονομίας. Πρόκειται για αποτυχία της πολιτικής. Η πολύχρονη ευρωπαϊκή κρίση αποδεικνύει επίσης ότι δεν αρκεί η συνεργασία και η συμφωνία με τις καθιερωμένες πολιτικές ελίτ ή απλώς με το κατεστημένο.

Αναμφίβολα φέρουμε εμείς τη κύρια ευθύνη για τα δικά μας λάθη και αποτυχίες. Ακούγεται ρομαντικό. Ομως, οι πολιτικές ελίτ είτε αυτές που κυβερνούν είτε αυτές που βρίσκονται στην αντιπολίτευση ας επιδείξουν μεγαλύτερη διάθεση για συνεννόηση και για συγκλίσεις. Την ημέρα των εθνικών εκλογών συχνά ο φόβος, το συναίσθημα της οργής και η απόγνωση καθορίζουν την ψήφο μας. Οχι η προοπτική της αλλαγής ή ενός καλύτερου «αύριο».

Πέραν αυτών, έχουμε δραματικό έλλειμμα δημόσιας πληροφόρησης και επικοινωνίας εντός των ευρωπαϊκών θεσμών, αλλά και εντός των ίδιων των δημοκρατικών μας συστημάτων. Σκεφτείτε, για παράδειγμα, τον τρόπο με τον οποίο υπερισχύει στη Βουλή η έννοια της κομματικής πειθαρχίας έναντι των προσωπικών συνειδήσεων, συχνά δε με παράλογο τρόπο.

Το χάσμα ανάμεσα στον «μέσο πολίτη», από τη μία, και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τις πολιτικές ελίτ, από την άλλη, δεν ήταν ποτέ πιο βαθύ και ευρύ. Δεν θα πρέπει να μας προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι το μήνυμα που προσπαθούν να περάσουν δεν μεταδίδεται, δεν γίνεται κατανοητό, δεν γίνεται αποδεκτό: Για την ακρίβεια, η κοινωνία το έχει απορρίψει.

Δίχως αμφιβολία, η «πόλις» και ο «πολίτης» αδυνατούν να κατανοήσουν γιατί τους επιβάλλονται επώδυνα οικονομικά μέτρα ή αντίμετρα, τη στιγμή που οι δημοκρατικά εκλεγμένοι άρχοντές τους δεν συμπεριφέρονται ως οι «άριστοι» της κοινωνίας. Εάν το ήθος και η υπευθυνότητα δεν αποτελούν τον αξιακό κώδικα που διέπει την πολιτική, τότε απογοητεύουμε τόσο την ίδια μας τη χώρα όσο και την δική μας Ευρώπη.
Οι αριστοτελικές αρχές της «καθάρσεως» και του «μέτρου» θα πρέπει να αποτελούν τον κανόνα και όχι την εξαίρεση του κανόνα στην πολιτική, τόσο στο ευρωπαϊκό όσο και στο εθνικό επίπεδο. Ωστόσο, το ίδιο «μέτρο» απαιτείται και όταν εφαρμόζονται μέτρα δημοσιονομικής λιτότητας.

Η πορεία προς την Ευρώπη και η πορεία της Ευρώπης αποτελούν την κοινή μας Οδύσσεια. Δεν υπάρχει εναλλακτική πρόταση.

Βαδίζοντας νωχελικά προς τις Ευρωεκλογές του Μαΐου οφείλουμε να απολογηθούμε στους Ευρωπαίους πολίτες οι οποίοι έχασαν το δικαίωμά τους στην αξιοπρέπεια. Η δημοκρατία πάνω απ’ όλα αφορά στη διατήρηση της ίδιας μας της αξιοπρέπειας.

Δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα SLPRESS.gr, 13/02/2019

Μετά την κύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών από τη Βουλή των Ελλήνων και την περί αυτής επίσημη γραπτή ενημέρωση της κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας, ερχόμαστε αντιμέτωποι πλέον με το μείζον θέμα της μακεδονικής γλώσσας. Παρά τους ισχυρισμούς κυρίως από την πλευρά της κυβέρνησης, η Ελλάδα με τη Συμφωνία των Πρεσπών αναγνωρίζει για πρώτη φορά τη macedonian (μακεδονική) γλώσσα. Τούτο δε, χωρίς να υπάρχει λόγος. Απολύτως κανένας.

Δέχομαι ότι σε μια διάσκεψη μίας Επιτροπής του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου του ΟΗΕ το 1977 κατεγράφησαν οι ονομασίες των γλωσσών των χωρών-μελών του Οργανισμού. Η (τότε) Γιουγκοσλαβία το 1977 παρουσίασε τρεις γλώσσες. Τη σερβοκροατική, τη σλοβενική και τη μακεδονική. Είναι καταγεγραμμένο. Το ερώτημα μου είναι: Σήμερα μπορεί ο υπουργός Εξωτερικών οποιασδήποτε χώρας να ισχυριστεί ότι στη Σερβία, στη Κροατία ή στο Μαυροβούνιο η γλώσσα που ομιλούν είναι η σερβοκροατική; Continue reading

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “ΤΑ ΝΕΑ”, 14/01/2019

‘Εφθασε λοιπόν η στιγμή της αλήθειας. Η χθεσινή Κυριακή δεν διέψευσε όσους φοβόμαστε ότι η Συμφωνία των Πρεσπών, με τα θετικά και τα αρνητικά της σημεία, θα δοκιμάσει την ωριμότητα της Δημοκρατίας και του πολιτικού μας συστήματος. Εύχομαι περισσότερο από ρομαντισμό και λιγότερο από ρεαλισμό η επικείμενη συζήτηση στη Βουλή να μην αποτελέσει μια οδυνηρή αντιγραφή της απογοητευτικής συνεδρίας της 15ης και 16ης Ιουνίου 2017. Το επίπεδο πολιτικής σύγκρουσης με αφορμή τη Συμφωνία έφερε τον νέο πολιτικό Διχασμό.

Ανεξαρτήτως της πολιτικής και προσωπικής στάσης που έχουμε απέναντι στη Συμφωνία των Πρεσπών, ας γίνει μία προσπάθεια να μην ακουστούν από το βήμα της Βουλής βαριά λόγια και χαρακτηρισμοί, όπως εθνικιστές, φοβικοί, δειλοί, υποκριτές, ανήμποροι. Επίσης, προδότες, μειοδότες, ενδοτικοί, υποτελείς και εφιάλτες. Continue reading

Δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα “HUFFPOST“, 09/01/2019

Έχει χαθεί τελείως η έννοια του κριτικού λόγου.

Για την Ελλάδα το 2019 αρχίζει έχοντας όλα τα συμπτώματα του διχασμού που δυστυχώς έχει προκαλέσει στην κοινωνία, στην αντιπροσωπευτική μας Δημοκρατία και στο πολιτικό μας σύστημα η Συμφωνία των Πρεσπών. Θα εξακολουθήσει και μάλλον θα ενταθεί η χρήση των απαράδεκτων προσδιορισμών που ακούσαμε το 2018. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν πια κανονικοί πολίτες. Απουσιάζει παντελώς το ”μέτρο”. Είμαστε ή εθνικιστές και ακροδεξιοί ή μειοδότες και προδότες. Έχει χαθεί τελείως η έννοια του κριτικού λόγου. Continue reading

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Τα Νέα“, 15/12/2018

Ικανοποίηση εκπέμπει η Αθήνα για την διατύπωση των τροπολογιών του Συντάγματος της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας. Μεταξύ αυτών και η τροπολογία ΧΧΧΙΙΙ περί ενσωμάτωσης της ονομασίας «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας» (REPUBLIKA SEVERNA MAKEDONIJA) σε αντικατάσταση της καθιερωμένης από το Σύνταγμα του 1991 «Δημοκρατίας της Μακεδονίας». Λίγοι – λιγότεροι κάθε μέρα που περνάει – αναγνωρίζουν την σημασία της. Continue reading