Άρθρα

Από το προεκλογικό ημερολόγιο ενός Πρέσβη

Απολογούμαι εκ των πρότερων. Καταλαβαίνω ότι αγωνιάτε να διαβάσετε το ημερολόγιό μου. Σήμερα, όμως, δεν έχει σημειώσεις για εξωτερική πολίτικη, ούτε για … μυστικές συνομιλίες του Σταύρου Θεοδωράκη.

Μερικές μέρες πριν από το πρώτο συνέδριο ελληνικού κόμματος, στο οποίο μετέχω ως σύνεδρος κατ’ απονομήν, έχοντας αισίως φθάσει σε ηλικία 64 ετών, σκέφθηκα, έτσι, χωρίς ειδικό λόγο κι αιτία, να γυρίσω πίσω στην σύντομη προεκλογική εκστρατεία. Ήταν μια ανεπανάληπτη εμπειρία.

Έτσι, σκέφθηκα να γράψω για δυο-τρία χιουμοριστικά στιγμιότυπα από το όμορφο αυτό δεκαπενθήμερο. Τόσο κράτησε η δική μου… εκστρατεία.

Σκηνή πρώτη: Δευτέρα 12 Μαΐου. Είμαστε στην κεντρική πλατεία της Νέας Σμύρνης. Περιμένουμε τον Σταύρο. Συζητώ με τον Άκη. Εκεί, έρχεται μια κυρία. Κοιτάξτε στον ουρανό, μας λέει. Κοιτάζουμε πάνω.

“Δεν βλέπετε τις άσπρες γραμμές; Μας ψεκάζουν. Δεν το βλέπετε; Να η απόδειξη”. Μόλις είχε περάσει ένα αεροπλάνο.

Κράτησα την ψυχραιμία μου. Της απαντώ, όσο σοβαρότερα μπορώ. “Αν θέλετε, πηγαίνετε στο προεκλογικό κιόσκι … Εκείνοι έχουν και θέσεις και άποψη για τους ψεκασμούς. Εμείς δεν το έχουμε ακόμη αντιμετωπίσει στο πρόγραμμά μας.

Της δείχνω πράγματι το περίπτερο. Σπεύδει με έκδηλη ανακούφιση. Χάνουμε μια ψήφο, σκέφτομαι.

Σκηνή δεύτερη: Τρίτη 13 Μαΐου. Κεντρική πλατεία της… (κάπου στην κεντρική Ελλάδα).

Εμφανίζεται ο κ.”Ακάκιος”. Πίνουμε για κάμποση ώρα καφέ μαζί. Εξομολογείται ότι του αρέσει κάθε νέο κόμμα που γίνεται. Έτσι, στη φάση αυτή της ζωής του, θέλει να με βοηθήσει, γιατί πιστεύει στο Ποτάμι.

Προσφέρεται να κανονίσει μια συνέντευξη σε τηλεοπτικό σταθμό. Κάνει ένα τηλέφωνο. Θέλουν χρήματα μου λέει. Εμείς μοιραζόμαστε τη βενζίνη και τα διόδια, του απαντώ. Δεν έχω λεφτά για πληρωμένες συνεντεύξεις. Του προτείνω να την κάνουμε εμείς δωρεάν και να χρεώσει διπλή ταρίφα στα κόμματα που παίρνουν χρηματοδότηση. Καλεί πάλι και τους λέει… ”αυτοί δεν έχουν, γίνεται τσάμπα;”. Αρνητική απάντηση.

Δεν το βάλαμε, όμως, κάτω. Πάμε να περπατήσουμε μαζί στην Πλατεία, μου λέει και να μοιράσεις φυλλάδια.

Ωχ, σκέφτηκα μέσα μου. Περπατάμε. Ίσως ήταν από τους πιο περίεργους περιπάτους που έχω κάνει. Μοίραζα φυλλάδιά μου δεξιά κι αριστερά. Όχι σ’ αυτούς, μου λέει, ”δεν είναι δικοί μας”. “Μπα, έχουμε κι εδώ δικούς μας;” τον ρωτώ. “Πότε προλάβαμε;”

Πιο κάτω, σ’ ένα καφενείο, με φωνάζει ένας τύπος. “Εσένα θα σε ψηφίσω”. Μα δεν με ξέρετε, του απαντώ. “Να σας δώσω το φυλλάδιο και την κάρτα μου”. Όχι, απαντά σχεδόν ενοχλημένος. Δεν με νοιάζει ποιος είσαι. Θα σε ψηφίσω γιατί είσαι φίλος του ”Ακάκιου”. Ωχ, πάλι είπα από μέσα μου, έτσι γίνεται ακόμη;

Κάπου εκεί τελείωσε ο ωραίος αυτός περίπατος, κορύφωσης της εκστρατείας μου, στην όμορφη αυτή πόλη. Να ξέρετε, αν πήρα κάποια ψήφο εκεί, δεν είμαι σίγουρος ότι ήταν για μένα…

Σκηνή τρίτη: Τρίπολη, 14 Μαΐου. Μετά από δεκάωρο ταξίδι, διασχίζοντας την μισή Ελλάδα, φθάνουμε στην Τρίπολη. Η εκδήλωση ήταν προγραμματισμένη στις 19.00 στα σκαλιά του Μαλιαροπουλείου Ιδρύματος.

Φθάνω εγκαίρως. Οι πόρτες κλειστές. Πηγαίνω γύρω-γύρω. Δεν υπάρχει κόσμος. Μάλλον είμαι νωρίς, σκέφτομαι.

Καλού-κακού ρωτώ τρεις φοιτήτριες που κάθονται στα σκαλιά. “Είστε εδώ για Το Ποτάμι;” “Όχι, μου απαντούν. Τρώμε πατατάκια!”

Εκεί τελείωσε, πριν καν αρχίσει, αυτή η εκδήλωση. Παίρνω ένα -δυο τηλέφωνα. Μάλιστα, κατάλαβα. Έκανα λάθος στην ημερομηνία. Επιστροφή στην Αθήνα.

Η προεκλογική περίοδος είναι ένα όμορφο ταξίδι. Η 25η Μαΐου, ήταν για όλους μας η Ιθάκη. Για μένα ήταν το ξεκίνημα. Γιατί σκέπτομαι ότι, τελικά, αυτό που αξίζει είναι το Ταξίδι.

– απόσπασμα από άρθρο μου που δημοσιεύθηκε στο ForeignAffairs.gr (08/04/2104)

Στη χάραξη εθνικής εξωτερικής πολιτικής, πρέπει να διασφαλισθεί θεσμικά η γνώση του χθες, η εκτίμηση του σήμερα και η προετοιμασία και πρόβλεψη του αύριο. Συχνά ακούμε ότι λείπει η συνέπεια. Εγώ επιμένω ότι λείπει κυρίως η συνέχεια. Την απουσία γνώσης ορισμένων περιστατικών τη πληρώσαμε ήδη πρόσφατα.

Η γνώμη, η άποψη του ενός, όσο ικανός και αν είναι, όποιος και αν είναι, Υπουργός ή Διπλωμάτης, δεν μπορεί να υποκαθιστά την γνώση των πολλών. Χρειάζεται θεσμική διαδικασία και έλεγχος. Όποιος δεν γνωρίζει το ιστορικό ή διπλωματικό χθες, δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το σήμερα και να προβλέψει το αύριο. Επίσης, κανείς δεν μπορεί να ισχυρισθεί ότι γνωρίζει τα πάντα. Όσο η πολιτική, της εξωτερικής πολιτικής περιλαμβανομένης, δεν διέπεται από αυστηρό θεσμικό πλαίσιο που θα προσδιορίζει το πώς, πότε, ποιός και γιατί, τόσο οι προσωπικές επιλογές θα υποκαθιστούν την συλλογική και αποτελεσματική δράση. Συνεπώς, δεν είναι θέμα γνώμης άλλα γνώσης. Continue reading

Η 11η Μαΐου ήταν η Ημέρα Μνήμης .Το τέλος του ναζισμού.

ΠΟΤΕ ΠΙΑ ήταν οι λέξεις που χρησιμοποίησαν οι γονείς μας μετά τον αιματηρό και καταστροφικό Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Όλοι θέλαμε να στείλουμε ένα καθαρό μήνυμα, ένα βροντερό ΟΧΙ σε νέους πολέμους, στην απάνθρωπη μεταχείριση, στα στρατόπεδα συγκέντρωσης , στις γενοκτονίες και στις εθνοκαθάρσεις. Το Μαουτχάουζεν και το Άουσβιτς, όπως και τα Καλάβρυτα και το Δίστομο, αποτελούν την τραγική υπενθύμιση της απάνθρωπης συμπεριφοράς. Είναι αδύνατο λοιπόν να ξεχάσουμε. Continue reading

Άρθρο στην Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»
«Δεν κρύβω πως η σημερινή εκδήλωση που οργανώνει το «Ποτάμι» στην Πάτρα σηματοδοτεί και την επιστροφή στις ρίζες μου. Ο παππούς από Δημητσάνα. Η γιαγιά από Στεμνίτσα. Ο παππούς μας Βασίλης Παπαστεργιόπουλος ήταν μια «εξωχώρια εταιρεία» της εποχής του.  Ήταν πλανόδιος έμπορος. Κάμποσο καιρό μετά τον γάμο τους εγκαταστάθηκαν στο Δρέπανο. Τελικός, όμως, προορισμός ήταν η Πάτρα.
Έχουμε σε κάθε σπίτι της οικογένειας και την αφίσα του γενικού εμπορίου του παππού στη οδό Καραΐσκάκη 89. Το σπίτι της οικογένειας στο οποίο μεγάλωσαν επτά αδέλφια αλλά πολύ γρήγορα έμειναν έξι, υπάρχει πάντοτε στην οδό Υψηλάντου 134. Τα αδέλφια ήσαν ο Γιώργης, η Ιφιγένεια, ο Ντίνος, ο Ηλίας, η Ασημίνα (Λούλα), η μητέρα μου και ο Αλέκος που εξαφανίστηκε μικρός, πολύ μικρός, εδώ στην Αχαΐα στο δεύτερο αντάρτικο.
Η γιαγιά μου από τη πλευρά του πατέρα μου ήταν πρόσφυγας από την Κωνσταντινούπολη. Περιγράφω στο βιβλίο το προσφυγικό παράπηγμα – κατάλυμα στις Τζιτζιφιές, κοντά στον Κορυδαλλό, στο οποίο έμεινε μέχρι τον θάνατό της. Εκεί μεγάλωσε ο πατέρας μου. Σε δύσκολο περιβάλλον στην απόχρωση του γκρι.
Αυτά σαν εισαγωγή για να εξηγήσω τη σημασία που έχει για μένα η επιστροφή μου με το «Ποτάμι» εδώ στην Πάτρα.

Continue reading

Ο Νίκος Καζαντζάκης γράφει στην Ασκητική «Η πράξη είναι η πλατύτερη θύρα της λύτρωσης. Αυτή μονάχα μπορεί να δώσει απόκριση στα ερωτήματα της καρδιάς».

Η απόφασή μου να είμαι υποψήφιος Ευρωβουλευτής με το ΠΟΤΑΜΙ είναι μία Πράξη.

Στα χέρια μας είναι να δείξουμε ότι οι πράξεις μας μπορούν να φέρουν τη λύτρωση.

Νοιώθω την ευθύνη της δικής μας γενιάς απέναντι στα παιδιά μας και στα εγγόνια μας.

Η ιθύνουσα τάξη της Ελλάδας δείχνει ότι προτιμά να θυσιάσει τη νέα γενιά και τις επόμενες γενιές προκειμένου να διασωθεί η ίδια. Continue reading

Η Συνάντηση Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Κάρντιφ (04/09) και η πΓΔΜ.

Λίγος πολιτικός και διπλωματικός χρόνος έχει απομείνει για τη προετοιμασία μας για τη Συνάντηση Κορυφής του ΝΑΤΟ που θα γίνει στο Κάρντιφ της Ουαλίας.

Όπως γράφαμε στο άρθρο του Φεβρουαρίου, η Ελλάδα πρέπει να μορφοποιήσει και να δημοσιοποιήσει τη θέση της στο θέμα της διεύρυνσης και ειδικά σε σχέση με τη πΓΔΜ. Με βάση βέβαια το πολύτιμο κεκτημένο του Βουκουρεστίου ( 2008) και του Σικάγου ( 2012). Continue reading

Τουρκία: μια πανίσχυρη χώρα με διαχρονικά σταθερή πολιτική, με στόχους και στρατηγική». Ή «μια χώρα οι πολιτικοί της οποίας σέβονται τους σταθερούς θεσμούς στους οποίους κορυφαία θέση έχουν το στράτευμα και η διπλωματική υπηρεσία». Και «Τουρκία, μια χώρα με συνέπεια και συνέχεια στην εξωτερική της πολιτική, η οποία μόνο επιτυχίες γνωρίζει». Αυτές είναι, συνήθως, οι στερεότυπες φράσεις και οι χαρακτηρισμοί, μείγμα δέους και ενός κρυπτοθαυμασμού, οι οποίες, κατά κανόνα, συνοδεύουν τις πλέον έγκυρες αναλύσεις για τη γειτονική μας χώρα. Continue reading

Μερικές σκέψεις για το μεταβαλλόμενο περιεχόμενο των εθνικών θεμάτων: Κυπριακό και Όνομα πΓΔΜ.

Να μια ακόμη έννοια που πρέπει να αναθεωρηθεί . Στη πορεία μου, σαν διπλωμάτης, ομολογώ ότι είχα πάντοτε μπροστά μου σε καθημερινή βάση το πακέτο των λεγομένων εθνικών θεμάτων με τα οποία γαλουχήθηκε η δική μας γενιά διπλωματών, στρατιωτικών, πολιτικών, δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών κλπ.

Το Κυπριακό κυριαρχούσε όταν ήμουν παιδί στην ατμόσφαιρα και στη καθημερινότητα των εθνικών ερεθισμάτων (χρησιμοποιώ τον όρο όπως χρησιμοποιείται στη πολιτική κοινωνιολογία). Ήταν στη κορυφή των προτεραιοτήτων και του εθνικού μας πάθους, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’50. Continue reading

Ευρώπη – Βαλκάνια

Ποτέ δεν έκρυψα ότι είμαι βαθιά ευρωπαϊστής. Όχι απλά πολίτης της Ευρώπης. Αλλά ακτιβιστής της Ενωμένης Ευρώπης. Ποιας όμως Ευρώπης;

Ταυτόχρονα, είναι συστατικό στοιχείο αυτογνωσίας να ομολογήσω ότι τα Βαλκάνια είναι πια η δεύτερη φύση μου. Έχοντας ασχοληθεί συνεχώς, συστηματικά με τη γειτονιά μας πάνω από είκοσι χρόνια.

Στα Βαλκάνια, μετά από τρεις βαλκανικούς πολέμους στον εικοστό αιώνα, δυο στην αρχή και ένα δεκαετή στο τέλος, η διαδικασία επούλωσης των πληγών έχει ήδη ξεκινήσει αλλά δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί. Οι εχθροί του χθες ενώνουν τις δυνάμεις τους για να αναδιαμορφώσουν την διαδικασία συμφιλίωσης. Continue reading